Bài 10: Cơ sở dữ liệu quan hệ

Lý thuyết  Bài 10

1. Mô hình dữ liệu quan hệ. • Yếu tố của một hệ CSDL: + Cấu trúc dữ liệu + Các thao tác, phép toán trên dữ liệu + Các ràng buộc dữ liệu. • Mô hình dữ liệu quan hệ (gọi tắt là mô hình quan hệ) được E. F. Codd đề xuất năm 1970. Trong khoảng ba mươi năm trở lại đây, các hệ CSDL xây dựng theo mô hình quan hệ được dùng rất phổ biến. • Về mặt cấu trúc: + Dữ liệu được thể hiện trong các bảng. + Mỗi bảng bao gồm các hàng và các cột thể hiện thông tin về một chủ thể. + Các cột biểu thị các thuộc tính của chủ thể và tên cột thường là tên của thuộc tính. + Mỗi hàng biểu thị cho một cá thể, gồm một bộ các giá trị tương ứng với các cột. • Về mặt thao tác trên dữ liệu: + Có thể cập nhật dữ liệu như thêm, xóa hay sửa bản ghi trong một bảng. + Các kết quả tìm kiếm thông tin qua truy vấn dữ liệu có được nhờ thực hiện các thao tác trên dữ liệu. • Về mặt các ràng buộc dữ liệu: Dữ liệu trong các bảng phải thoả mãn một số ràng buộc. Chẳng hạn, không được có hai bộ nào trong một bảng giống nhau hoàn toàn. 2. Cơ sở dữ liệu quan hệ a) Khái niệm • Cơ sở dữ liệu được xây dựng dựa trên mô hình dữ liệu quan hệ gọi là cơ sở dữ liệu quan hệ. • Hệ QTCSDL dùng để tạo lập, cập nhật và khai thác CSDL quan hệ gọi là hệ QTCSDL quan hệ. • Miền để chỉ kiểu dữ liệu của một thuộc tính. • Mỗi quan hệ trong CSDL có các đặc trưng chính sau: • Một quan hệ trong hệ CSDL quan hệ có các đặc trưng chính sau: + Mỗi quan hệ có tên để phân biệt với các quan hệ khác; + Các bộ là duy nhất và không phân biệt thứ tự; + Mỗi thuộc tính có tên phân biệt và không phân biệt thứ tự; + Quan hệ không có thuộc tính đa trị hay phức hợp. • Một số hệ QTCSDL: Microsoft, Access, Microsoft SQL Sever, … b) Ví dụ • Để quản lí việc học sinh mượn sách ở trường, thư viện cần có thông tin về: + Tình hình mượn sách + Các học sinh có thẻ mượn sách + Sách có trong thư viện c) Khóa và liên kết giữa các bảng • Khóa + Không có hai hàng nào trong một bảng tương ứng bằng nhau trên tất cả các thuộc tính. + Trong một bảng, tập thuộc tính được mô tả gọi là khoá của một bảng. • Khóa chính + Một bảng có thể có nhiều khóa. Trong các khóa của một bảng người ta thường chọn (chỉ định) một khóa làm khoá chính (primary key). + Trong một hệ QTCSDL quan hệ, khi nhập dữ liệu cho một bảng, giá trị của mọi bộ tại khóa chính không được để trống. + Các hệ QTCSDL quan hệ kiểm soát điều đó và đảm bảo sự nhất quán dữ liệu, tránh trường hợp thông tin về một đối tượng xuất hiện hơn một lần sau những cập nhật dữ liệu. Trong mô hình quan hệ, ràng buộc như vậy về dữ liệu còn được gọi là ràng buộc toàn vẹn thực thể(hay gọi ngắn gọn là ràng buộc khóa). • Lưu ý: + Mỗi bảng có ít nhất một khóa. Việc xác định khoá phụ thuộc vào quan hệ lôgic của các dữ liệu chứ không phụ thuộc vào giá trị các dữ liệu. + Nên chọn khoá chính là khoá có ít thuộc tính nhất. • Liên kết: thực chất sự liên kết giữa các bảng được xác lập dựa trên thuộc tính khóa.

Bài 1 trang 86 Tin học 12: 

Theo em khi xét một mô hình dữ liệu quan hệ ta cần quan tâm những yếu tố nào? Lời giải: - Ta cần quan tâm những yếu tố sau: • Cấu trúc dữ liệu: Dữ liệu được lưu trong các bảng. Mỗi bảng gồm các hàng và các cột thể hiện thông tin về một chủ thể. • Các thao tác, phép toán trên dữ liệu: Thêm, xóa, sửa các bản ghi trong một bảng. Các kết quả tìm kiếm thông tin qua truy vấn dữ liệu có được nhờ thực hiện các thao tác trên dữ liệu. • Ràng buộc dữ liệu: Dữ liệu trong các bảng phải thỏa mãn một số ràng buộc, chẳng hạn không được có hai bộ nào trong một bảng giống nhau hoàn toàn.

Bài 2 trang 86 Tin học 12:

 Hãy nêu các khái niệm cơ bản mà em biết về hệ CSDL quan hệ. Lời giải: - Những khái niệm cơ bản về hệ CSDL quan hệ: - Cơ sở dữ liệu quan hệ là cơ sở dữ liệu được xây dựng dựa trên mô hình dữ liệu quan hệ. - Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ là hệ quản trị cơ sở dữ liệu dùng để tạo lập, cập nhật và khai thác CSDL quan hệ. - Khóa: Các thuộc tính có thể được dùng để phân biệt các cá thể. - Khóa chính: Trong các khóa của một bảng người ta thường chọn một khóa làm khóa chính. - Liên kết: Thực chất là sự liên kết giữa các bảng được xác lập dựa trên thuộc tính khóa.

Bài 3 trang 86 Tin học 12: 

Những tiêu chí nào giúp ta chọn khóa chính cho bảng? Hãy cho ví dụ và giải thích. Lời giải: - Có 2 tiêu chí giúp ta chọn khóa chính cho bảng: - Tập thuộc tính phải đủ để phân biệt các cá thể trong một bảng. - Số lượng thuộc tính nên là ít nhất. - Ví dụ: Trong bảng Sinhvien có các thuộc tính id,ten,ngaysinh. ID có thề giúp chúng ta phân biệt được các cá thể trong một bảng. Id,ten có thể giúp chúng ta phân biệt được các cá thể trong một bảng. Id,ten,ngaysinh cũng có thể giúp ta phân biệt được các cá thể trong một bảng. Tuy nhiên ta chọn id làm khóa chính vì vừa có ít thuộc tính nhất lại vừa đảm bảo điều kiện của khóa.

Trắc nghiệm Bài 10 (có đáp án)

Câu 1 : Mô hình phổ biến để xây dựng CSDL quan hệ là: A. Mô hình phân cấp B. Mô hình dữ liệu quan hệ C. Mô hình hướng đối tượng D. Mô hình cơ sỡ quan hệ
Trả lời: Mô hình phổ biến để xây dựng CSDL quan hệ là mô hình dữ liệu quan hệ E. F. Codd đề xuất năm 1970. Trong vòng 30 năm trở lại đây, các hệ CSDL xây duwbgj theo mô hình quan hệ được dùng rất phổ biến. Đáp án: B
Câu 2: Các khái niệm dùng để mô tả các yếu tố nào sẽ tạo thành mô hình dữ liệu quan hệ? A. Cấu trúc dữ liệu B. Các ràng buộc dữ liệu C. Các thao tác, phép toán trên dữ liệu D. Tất cả câu trên
Trả lời: Các khái niệm dùng để mô tả các yếu tố tạo thành mô hình dữ liệu quan hệ là: + Cấu trúc dữ liệu + Các thao tác, phép toán trên dữ liệu + Các ràng buộc dữ liệu Đáp án: D
Câu 3: Trong mô hình quan hệ, về mặt cấu trúc thì dữ liệu được thể hiện trong các: A. Cột (Field)      B. Hàng (Record)     C. Bảng (Table)     D. Báo cáo (Report)
Trả lời: Trong mô hình quan hệ, về mặt cấu trúc dữ liệu được thể hiện trong các bảng. Mỗi bảng bao gồm các hàng và các cột thể hiện thông tin về một chủ thể. Các cột biểu thị các thuộc tính, mỗi hàng biểu thị cho một cá thể. Đáp án: C
Câu 4: Thao tác trên dữ liệu có thể là: A. Sửa bản ghi B. Thêm bản ghi C. Xoá bản ghi D. Tất cả đáp án trên
Trả lời: Có thể cập nhật dữ liệu như thêm, xóa hay sửa bản ghi trong một bảng. Các kết quả tìm kiếm thông tin qua truy vấn dữ liệu có được nhờ thực hiện các thao tác trên dữ liệu. Đáp án: D
Câu 5: Phát biểu nào về hệ QTCSDL quan hệ là đúng? A. Phần mềm dùng để xây dựng các CSDL quan hệ B. Phần mềm dùng để tạo lập, cập nhật và khai thác CSDL quan hệ C. Phần mềm Microsoft Access D. Phần mềm để giải các bài toán quản lí có chứa các quan hệ giữa các dữ liệt
Trả lời: hệ QTCSDL quan hệ là Phần mềm dùng để tạo lập, cập nhật và khai thác CSDL quan hệ. Đáp án: B
Câu 6: Phát biểu nào trong các phát biểu sau là sai khi nói về miền? A. Các miền của các thuộc tính khác nhau không nhất thiết phải khác nhau B. Mỗi một thuộc tính có thể có hai miền trở lên C. Hai thuộc tính khác nhau có thể cùng miền D. Miền của thuộc tính họ tên thường là kiểu text
Trả lời: Miền là kiểu dữ liệu của một thuộc tính. Mỗi một thuộc tính có một miền, ví dụ miền của thuộc tính họ tên thường là kiểu text, dài không qua 25 kí tự. Đáp án: C
Câu 7: Đặc điểm nào sau đây không là đặc trưng của một quan hệ trong hệ CSDL quan hệ? A. Các bộ là phân biệt và thứ tự các bộ không quan trọng B. Quan hệ không có thuộc tính đa trị hay phức tạp C. Mỗi thuộc tính có một tên phân biệt và thứ tự các thuộc tính là quan trọng D. Tên của các quan hệ có thể trùng nhau
Trả lời: đặc trưng của một quan hệ trong hệ CSDL quan hệ là: + Các bộ là phân biệt và thứ tự các bộ không quan trọng + Quan hệ không có thuộc tính đa trị hay phức tạp + Mỗi thuộc tính có một tên phân biệt và thứ tự các thuộc tính là quan trọng + Mỗi quan hệ có một tên phân biệt với tên các quan hệ khác Đáp án: D
Câu 8: Phát biểu nào sai trong các phát biểu sau khi nói về khoá chính? A. Một bảng có thể có nhiều khoá chính B. Mỗi bảng có ít nhất một khoá C. Xác định khoá phụ thuộc vào quan hệ logic của các dữ liệu chứ không phụ thuộc vào giá trị các dữ liệu D. Nên chọn khoá chính là khoá có ít thuộc tính nhất
Trả lời: Một bảng có thể có nhiều khoá nhưng chỉ có một khóa chính. Việc xác định khoá phụ thuộc vào quan hệ logic của các dữ liệu chứ không phụ thuộc vào giá trị các dữ liệu và nên chọn khoá chính là khoá có ít thuộc tính nhất. Đáp án: A
Câu 9: Giả sử một bảng có 2 trường SOBH (số bảo hiểm) và HOTEN (họ tên) thì nên chọn trường SOBH làm khoá chính hơn vì : A. Trường SOBH là duy nhất, trong khi đó trường HOTEN không phải là duy nhất B. Trường SOBH là kiểu số, trong khi đó trường HOTEN không phải là kiểu số C. Trường SOBH đứng trước trường HOTEN D. Trường SOBH là trường ngắn hơn
Trả lời: nên chọn trường SOBH làm khoá chính hơn vì trường SOBH là duy nhất, trong khi đó trường HOTEN không phải là duy nhất (vì có thể có nhiều người có cùng tên). Đáp án: A
Câu 10: Cho các bảng sau : - DanhMucSach(MaSach, TenSach, MaLoai) - LoaiSach(MaLoai, LoaiSach) - HoaDon(MaSach, SoLuong, DonGia) Để biết giá của một quyển sách thì cần những bảng nào ?A. HoaDon B. DanhMucSach, HoaDon C. DanhMucSach, LoaiSach D. HoaDon, LoaiSach
Trả lời: Để biết giá của một quyển sách thì phải lấy đơn giá (Dongia) trong bảng HoaDon và để biết là sách gì thì phải lấy Masach ở bảng HoaDon. Từ Masach đó tra trong bảng DanhMucSach để biết sach cần tìm. Đáp án: B

Mục lục Giải bài tập Tin học 12 hay nhất

Các bài viết liên quan

Bài 27: Thực hành: Quan sát và mô tả cấu tạo của động cơ không...

53 View

Bài 25: Máy điện xoay chiều ba pha - Máy biến áp ba pha

77 View

Bài 24: Thực hành: Nối tả ba pha hình sao và hình tam giác

65 View

Các bài viết được xem nhiều nhất

Theo dõi Captoc trên

Khoa học xã hội

Facebook Group

270.000 members

Khoa học tự nhiên

Facebook Group

96.000 members