Mỗi NST điển hình chứa 3 trình tự nucleotit đặc biệt:

+ Tâm động: vị trí liên kết với thoi phân bàochứa các trình tự nu đặc biệt giúp NST di chuyển về 2 cực của TB (và cũng là vị trí được nhân đôi sau cùng).

+ Trình tự đầu mút: trình tự lặp lại đặc biệt giúp bảo vệ NSTcũng như  làm cho các NST không dính vào nhau.

+ Trình tự khởi đầu tái bản: trình tự mà tại đó ADN được bắt đầu nhân đôi

NST thường có các phần bắt màu đậm (dị nhiễm sắc – là vùng đóng xoắn chặt, thường ở vùng này gen không được phiên mã) và vùng bắt màu nhạt hơn (nguyên nhiễm sắc – là vùng có tháo xoắn, thường xảy ra sự phiên mã gen tương ứng).

Các protein khác tham gia hình thành cấu trúc NST được gọi chung là protein phi histon

- NST gồm 2 crômatit dính nhau qua tâm động (eo thứ nhất), một số NST còn có eo thứ hai (nơi tổng hợp rARN). NST có các dạng hình que, hình hạt, hình chữ V...đường kính 0,2 – 2 µm, dài 0,2 – 50 µm.  

- Mỗi loài có một bộ NST đặc trưng (về số lượng, hình thái, cấu trúc).

- Có 2 loại NST: NST thường và NST giới tính.

- Ở tế bào sinh dưỡng: bộ NST lưỡng bội (2n)

- Ở tế bào sinh dục(giao tử): bộ NST đơn bội(n)

-  NST thường: trong tế bào sinh dưỡng luôn tồn tại từng cặp tương đồng (1 từ bố, 1 từ mẹ) giống nhau về hình thái, kích thước và vị trí tương ứng của gen (locut gen) nhưng không giống nhau về gen.

- NST giới tính: chỉ duy nhất 1 cặp (có thể tương đồng hoặc không tùy giới tính của loài)