Bài 30 : Ankađien

Lý thuyết

I. Phân loại

    - Hiđrocacbon mà trong phân tử có 2 liên kết đôi C=C gọi là đien, có 3 liên kết đôi C=C gọi là trien, ... Chúng được gọi chung là polien. - Phân loại: + Hai liên kết đôi cạnh nhau: -C=C=C- + Ankađien liên hợp: -C=C-C=C- + Có hai liên kết đôi cách nhau từ hai liên kết đơn trở lên: -C=C-C-C=C- - Đien mạch hở, công thức chung CnH2n-2 (n ≥ 3), được gọi là ankađien. Quan trọng nhất là các ankadien thuộc hệ liên hợp. Ta xét 2 chất tiêu biểu:

II. Phản ứng của butadien và isopren

1. Phản ứng cộng - Với hiđrô: Lưu ý: khả năng cộng 1,2 ở nhiệt độ -80oC và cộng 1,4 ở 40oC. - Với Brôm: + Cộng 1,2: + Cộng 1,4: + Cộng đồng thời vào 2 nối đôi: - Với hiđrô halogenua:

2. Phản ứng trùng hợp 3. Phản ứng oxi hoá a. Oxi hoá hoàn toàn: b. Oxi hoá không hoàn toàn: buta-1,3-dien và isopren cũng làm mất màu dung dịch KMnO4.

III. Điều chế

1. Điều chế butađien: từ butan hoặc butilen. 2. Điều chế isopren:

Bài 1 (trang 135 SGK Hóa 11):

Thế nào là ankađien, ankađien liên hợp? Viết công thức cấu tạo và gọi tên các ankađien liên hợp có công thức phân tử C4H6, C5H8 Lời giải: Định nghĩa : - Ankađien là hiđrocacbon mạch hở có hai liên kết đôi C=C trong phân tử. - Ankađien có hai liên kết đôi cách nhau 1 liên kết đơn được gọi là ankađien liên hợp.  

Bài 2 (trang 135 SGK Hóa 11):

Viết phương trình hóa học ( ở dạng công thức cấu tạo) của các phản ứng xảy ra khi : a. Isopren tác dụng với hidro (xúc tác Ni) b. Isopren tác dụng với brom trong (trong CCl4) Các chất được lấy theo tỉ lệ số mol 1 : 1 tạo ra sản phẩm theo kiểu cộng 1, 4. c. Trùng hợp isopren theo kiểu 1,4. Lời giải:  

Bài 3 (trang 135 SGK Hóa 11): 

Oxi hóa hoàn toàn 0,680 gam ankađien X thu được 1,120 lít CO2 (đktc) a. Tìm công thức phân tử của X b. Tìm công thức cấu tạo có thể có của X Lời giải: a. Gọi CTPT của ankađien X là CnH2n-2 (n ≥ 3) ⇒ (14n-2).0,05 = 0,68.n ⇒ n = 5 ⇒ CTPT X: C5H8   b. CTCT có thể có của X là

Bài 4 (trang 135 SGK Hóa 11):

Khi cho buta-1,3-đien tác dụng với H2 ở nhiệt độ cao, có Ni làm xúc tác, có thể thu được A. Butan ;                                B. Isobutan ;                                   C. Isobutilen ;                                                          D. Pentan Lời giải:

Bài 5 (trang 136 SGK Hóa 11):

Hợp chất nào sau đây cộng hợp H2 tạo thành isopentan? Lời giải:

Trắc nghiệm 

Bài 1: Hiđro hóa hoàn toàn isopren , thu được A. pentan                                  B. isobutan                                C. isopentan                                        D. neopentan
Đáp án: C
Bài 2: Oxi hóa hoàn toàn 6,8 gam ankanđien X, thu được 11,2 lít CO2 (đktc). Công thức phân tử của X là A. C3H2                                      B. C4H6                                                            C. C5H8                                                     D. C6H8
Đáp án: C Đặt CTPT X là CnH2n-2
⇒ CTPT: C5H8
Bài 3: Đốt cháy hoàn toàn m gam ankanđien X, thu được 11,2 lít CO2 (đktc) và 5,4 gam H2O. Cho , gam X tác dụng với dung dịch Br2, số mol Br2 tối đa tham gia phản ứng là A. 0,10mol                                  B. 0,20 mo                                                C. 0,30mol                                            D. 0,05mol
Đáp án: B nCO2 = 0,4 mol; nH2O = 0,3 mol nC = H2O - CO2 = 0,1 mol ⇒ nBr2 = 2nX = 0,2 mol Tham khảo Các bài chương 6 Hóa 11 khác:
Bài 4: Cho các chất sau: (1) 2-metylbuta-1,3-đien; (2) 2-metylpenta-1,3-đien; (3) 2,4-đimetylpenta-1,3-đien; (4) pentan-1,3-đien; (5) 1-clobuta-1,3-đien. Những chất có đồng phân hình học là: A. (1), (3), (5)                                B. (2), (4), (5)                                C. (2), (3), (4)                                               D. (1), (2), (4)
Đáp án: B
Bài 5: Cho ankađien X tác dụng với HBr trong điều kiện thích hợp thì thu được dẫn xuất Y trong đó brom chiếm 69,56% về khối lượng. Vậy công thức phân tử của X có thể là : A. C6H10                                            B. C5H8                                                         C. C4H6                                                   D. C3H4
Đáp án: B
⇒ X = 68 ⇒ X: C5H8
Bài 6: Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp X gồm hai ankađien kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng thì thu được 28,6 gam CO2 và 9,18 gam nước. Vậy công thức của 2 ankađien là: A. C6H10 và C7H12                                                                     B. C5H8 và C6H10 C. C4H6 và C5H8                                                                        D. C3H4 và C4H6
Đáp án: C Gọi công thức trung bình của X là: CnH2n-2 (n trung bình) nX = nCO2 – nH2O = 0,65 – 0,51 = 0,14 mol ⇒ n = (nCO2)/(nX) = 4,6 ⇒ X gồm: C4H6 và C5H8
Bài 7: Một hỗn hợp X gồm etan, propen và butađien. Tỷ khối của hỗn hợp X đối với H2 là 20. Đốt cháy hoàn toàn 0,15 mol hỗn hợp X sau đó cho toàn bộ sản phẩm cháy vào dung dịch vôi trong dư. Tính khối lượng kết tủa thu được? A. 45,0 gam                               B. 37,5 gam                                           C. 40,5 gam                                   D. 42,5 gam
Đáp án: D
nH20 = 3 nX = 0,45 mol ⇒ mH (X) = mH(H2O) = 0,9g MX = 20. 2 = 40 ⇒ mX = 0,15. 40 = 6g mC (CO2) = mC(X) = mX – mH = 5,1g ⇒ nC = nCO2 = 0,425mol ⇒ mkết tủa = 0,425. 100 = 42,5g
Bài 8: Hỗn hợp X gồm 0,15 mol butađien, 0,2 mol etilen và 0,4 mol H2. Cho hỗn hợp X qua Ni, nung nóng thu được V hỗn hợp Y (đktc). Cho hỗn hợp Y qua dung dịch brom dư thấy có 32,0 gam brom đã tham gia phản ứng. Vậy giá trị của V tương ứng là: A. 13,44 lít                             B. 12,32 lít                                      C. 10,08 lít                                             D. 11,20 lít
Đáp án: C nπ = 2nbutadien + netilen = nH2 + nBr2 = 0,5 mol ⇒ H2 pư = 0,5 – 0,2 = 0,3 mol nY = nX – nH2 pư = 0,15 + 0,2 + 0,4 – 0,3 = 0,45 mol ⇒ V = 10,08 lít
Bài 9: Hỗn hợp X gồm một ankađien và hiđro có tỷ lệ mol là 1 : 2. Cho 10,08 lít hh X qua Ni nung nóng thu được hh Y. Tỉ khối của hỗn hợp Y đối với hh X là 1,25. Hãy cho biết khi cho hỗn hợp Y qua dung dịch brom dư thì có bao nhiêu mol Br2 đã tham gia phản ứng? A. 0,15 mol                                 B. 0,06 mol                                             C. 0,18 mol                                          D. 0,21 mol
Đáp án: D nX = 0,45 mol ⇒ nankadien = 0,15 mol; nH2 = 0,3 mol. Bài tập trắc nghiệm Hóa 11 | Câu hỏi trắc nghiệm Hóa 11⇒ nY = 0,36 mol nkhí giảm = nX – nY = 0,09 = nH2 pư Ta có nπ = 2nankadien = nH2 pư + nBr2 = 0,3 mol ⇒ nBr2 = 0,21 mol
Bài 10: Hỗn hợp X gồm anken và một ankađien. Cho 0,1 mol hỗn hợp X vào dung dịch Br2 dư thấy có 25,6 gam brom đã phản ứng. Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol hỗn hợp X thu được 0,32 mol CO2. Vậy công thức của anken và ankađien lần lượt là: A. C2H4 và C5H8                                   B. C2H4 và C4H6                                      C. C3H6 và C4H6                                        D. C4H8 và C3H4
Đáp án: B nanken = x mol; nankadien = y mol ⇒ x + y = 0,1 nBr2 = x + 2y = 0,16 ⇒ x = 0,04; y = 0,06 CnH2n và CmH2m-2 Ta có 0,04n + 0,06m = 0,32 ⇒ n = 2; m = 4
Bài 11: Số liên kết σ trong 1 phân tử buta-1,2- đien là A.8                              B. 7                                        C. 6                                                           D. 9
Đáp án: D
Bài 12: Chất nào sau đây có đồng phân hình học? A. CH2 = CH – CH2 – CH3                                                                              B. CH3 – CH – C(CH3)2. C. CH3 – CH = CH – CH = CH2                                                                        D. CH2 = CH – CH = CH2
Đáp án: C
Bài 13: Cho buta 1,3-đien phản ứng cộng với Br2 theo tỷ lệ mol 1 : 1. Số dẫn xuất đibrom (đồng phân cấu tạo và đồng phân hình học) thu được là A.3                                         B. 1                                                     C. 2                                            D. 4
Đáp án: A
Bài 14: Cho isopren phản ứng cộng với Br2 theo tỷ lệ mol 1 : 1. Số sản phẩm tối đa thu được có công thức phân tử C5H8Br2 là A.5                                       B. 2                                       C. 3                                        D. 4
Đáp án: D
Bài 15: Hiđro hóa hoàn toàn buta-1,3-đien, thu được A. butan                                    B. isobutan                                 C. isopentan                                                      D. pentan
Đáp án: A

Các bài viết liên quan

Bài 3: Điện trường và cường độ điện trường-Đường sức điện

64 View

Bài 1: Điện tích Định luật Cu-lông

64 View

Bài 46 : Luyện tập : Anđehit - Xeton- Axit cacboxylic

63 View

Các bài viết được xem nhiều nhất

Theo dõi Captoc trên

Khoa học xã hội

Facebook Group

270.000 members

Khoa học tự nhiên

Facebook Group

96.000 members