A. TÓM TẮT LÝ THUYÊT.

1. Cấu tạo và tính chất hạt nhân.

a. Hạt nhân được tạo thành bởi hai loại hạt là proton (kí hiệu: p) và nơtron (kí hiệu: n); hai loại hạt này có tên chung là nuclon.

- Hạt nhân tích điện dương: +Z.e (1e = 1,6.10^-19C); Z gọi là nguyên tử số = số proton trong hạt nhân = số thứ tự của nguyên tố đó ở trong bảng Hệ thống tuần hoàn.

- Số khối A = số p + số n ; do đó, số n = A – Z.

- Kí hiệu hạt nhân của nguyên tố X là:  _Z^AX.  Ví dụ: ₁¹H; ₈¹⁶O; ₆¹²C; …

- Đồng vị: là những hạt nhân (của cùng 1 nguyên tố) có cùng số Z (cùng vị trí trong Bảng hệ thống tuần hoàn), nhưng khác số A (do khác số n).

b. Khối lượng hạt nhân.

- Đơn vị khối lượng nguyên tử  “ u ”   có giá trị  bằng 1/12  khối lượng 1 nguyên tử Cacbon của đồng vị C₆¹² (do đó, u  còn được gọi là đơn vị Cácbon : đvC );  1 u = 1,66055 .10 ^{– 27} kg  

* Ý nghĩa của đơn vị u :  Do khối lượng của prôtôn và nơtron xấp xỉ  1 u  nên khối lượng nguyên tử tính theo u cho biết trị số gần đúng của số nuclôn trong hạt nhân (số khối A)

2. Khối lượng và năng lượng.

Theo lí thuyết Einstein, một vật có khối lượng thì cũng có năng lượng và ngược lại.

Mối liên hệ giữa Năng lượng E và khối lượng m của vật là:    E = m.c²    

Với: m(kg);  c = 3.10⁸ m/s là vận tốc AS trong chân không (không khí)

* Khi m = 1u = 1,66055 .10 ^{– 27} kg  thì E = 1uc² = 931,5 MeV= 931,5.10⁶.1,6.10^-19 = 1,49.10^-10 (J)

* Khối lượng hạt nhân: m_hn = M_ntử – Z.m_e »  M_ntử (vì khối lượng của electron rất bé)