A. KIẾN THỨC CƠ BẢN

I. VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP

1. Ngành trồng trọt

Là ngành chính trong nông nghiệp nước ta, chiếm gần 75% giá trị sản xuất nông nghiệp.

Cơ cấu cây trồng đa dạng, đang có sự chuyển dịch:

- Giá trị cây lương thực có xu hướng giảm nhưng vẫn chiếm phần lớn nhất.

- Giá trị cây công nghiệp có xu hướng tăng nhanh, chiếm phần lớn thứ 2 sau cây lương thực.

- Rau đậu, cây ăn quả và cây khác chiếm tỉ trọng còn thấp.

a. Sản xuất lương thực

- Vai trò:

+ Đảm bảo lương thực cho nhân dân.

+ Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi.

+ Làm nguồn hàng xuất khẩu.

+ Đa dạng hoá sản xuất nông nghiệp.

- Nước ta có nhiều điều kiện thuận lợi cho sản xuất lương thực:

+ Điều kiện tự nhiên: Đất đai màu mỡ tại các đồng bằng châu thổ, đồng bằng ven biển; nguồn nước dồi dào; khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa,..

=> Phát triển sản xuất phù hợp với các vùng sinh thái nông nghiệp.

+ Điều kiện kinh tế - xã hội: dân cư đông, nguồn lao động dồi dào, có tập quán và kinh nghiệm trồng lúa nwocs từ lâu đời; máy móc, thiết bị ngày càng được đầu tư, đổi mới, áp dụng khoa học kĩ thuật,...

- Khó khăn: thiên tai, sâu bệnh...

- Tình hình sản xuất lương thực:

+ Diện tích gieo trồng lúa, năng suất, sản lượng lúa tăng mạnh. (gần đây diện tích gieo trồng lúa giảm chủ yếu do chuyển sang trồng các loại cây khác có giá trị kinh tế cao và do tăng diện tích đất thổ cư, chuyên dùng đã lấy sang đất trồng câu lương thực).

+ Bình quân lương thực/người tăng. (2005 là  470kg/người).

+ VN từ 1 nước phải nhập khẩu lương thực đã trở thành 1 nước xuất khẩu gạo thứ 2 TG.

+ ĐBSCL là vùng sản xuất lương thực lớn nhất cả nước, chiếm trên 50% diện tích và > 50% sản lượng lúa cả nước, bình quân lương thực đạt > 1000 kg/năm

+ ĐBSH là vùng sản xuất lương thực lớn thứ hai và là vùng có năng xuất lúa cao nhất cả nước.

b. Sản xuất cây thực phẩm (giảm tải)

- Rau đậu được trồng hầu hết ở các địa phương, đặc biệt là ngoại thành các thành phố lớn.

- Diện tích trồng rau > 500 nghìn ha.

c. Sản xuất cây công nghiệp và cây ăn quả

* Cây công nghiệp

- Ý nghĩa:

+ Sử dụng hợp lí tài nguyên đất, nước và khí hậu.

+ Sử dụng tốt hơn nguồn lao động nông nghiệp, đa dạng hóa nông nghiệp.

+ Tạo nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.

+ Là mặt hàng xuất khẩu quan trọng.